|
Książka przedstawia systematycznie postawę starożytnych chrześcijan wobec przedmiotów kultu dawnych religii. Pokazuje, co Ojcowie Kościoła pisali o sztuce w ogóle, a o pogańskiej w szczególności, omawia stosunek władz chrześcijańskiego już cesarstwa do obiektów kultu oraz przepisy prawne zebrane w Kodeksie Teodozjusza. Istotne jest zwrócenie uwagi na dwuznaczną postawę cesarzy wobec świątyń i posągów; na przykład Konstantyn z jednej strony promował chrześcijaństwo, z drugiej starał się dbać o stare obiekty kultu, traktując je raczej jako zabytki kultury niż przedmioty czci; Konstancjusz niszczył świątynie bardziej dla wzbogacenia się niż z gorliwości religijnej; Teodozjusz Wielki wprowadzał chrześcijaństwo wręcz na siłę. Znajdziemy tutaj również opisy działań biskupów i świeckich wiernych, a także legendy na ten temat.
Dużym walorem książki jest powstrzymywanie się od wydawania sądów. Autorka próbuje zrozumieć, lakonicznie opisuje, szuka wyjaśnienia powodów, dla jakich ktoś postępował tak, a nie inaczej. To bardzo ważna zaleta historyka.
Wst
ęp 5
Stan badań 10
ROZDZIAŁ I
Pisarze wczesnochrześcijańscy i ich poglądy na posągi, świątynie
i sztukę przedstawieniową 19
ROZDZIAŁ II
Ustawodawstwo cesarskie wobec rzymsko-hellenistycznych
obiektów kultu na podstawie Kodeksu Teodozjusza 75
Prawo cesarskie wobec świątyń i posągów rzymsko-hellenistycznych 79
Prawo cesarskie wobec synagog 121
ROZDZIAŁ III
Biskupi i wierni wobec rzymsko-hellenistycznych świątyń
i posągów kultowych 126
Niszczenie obiektów dawnych kultów 128
Przekształcenie świątyń rzymsko-hellenistycznych w kościoły
chrześcijańskie 158
Wtórne użycie posągów 165
Zakończenie 178
Wykaz skrótów. 186
Bibliografia 188
Wykaz ilustracji 208
Indeks ważniejszych miejscowości (uwzględniający świątynie i posągi) 210
Indeks ważniejszych osób oraz bóstw 212
Ksi
ążka przedstawia systematycznie postawę starożytnych chrześcijan wobec przedmiotów kultu dawnych religii. Pokazuje, co Ojcowie Kościoła pisali o sztuce w ogóle, a o pogańskiej w szczególności, omawia stosunek władz chrześcijańskiego już cesarstwa do obiektów kultu oraz przepisy prawne zebrane w Kodeksie Teodozjusza. Istotne jest zwrócenie uwagi na dwuznaczną postawę cesarzy wobec świątyń i posągów; na przykład Konstantyn z jednej strony promował chrześcijaństwo, z drugiej starał się dbać o stare obiekty kultu, traktując je raczej jako zabytki kultury niż przedmioty czci; Konstancjusz niszczył świątynie bardziej dla wzbogacenia się niż z gorliwości religijnej; Teodozjusz Wielki wprowadzał chrześcijaństwo wręcz na siłę. Znajdziemy tutaj również opisy działań biskupów i świeckich wiernych, a także legendy na ten temat.
Dużym walorem książki jest powstrzymywanie się od wydawania sądów. Autorka próbuje zrozumieć, lakonicznie opisuje, szuka wyjaśnienia powodów, dla jakich ktoś postępował tak, a nie inaczej. To bardzo ważna zaleta historyka.
|