Wykaz skrótów 9
Wstêp 11
1. Cel i przedmiot pracy 12
2. Metody badañ 13
2.1. Metoda fenomenologiczna 14
2.2. Metoda hermeneutyczna 19
3. Metoda fenomenologiczno-hermeneutyczna
w zastosowaniu do analizy tekstów ewangelicznych 24
4. Uzasadnienie doboru perykop ewangelicznych 26
Czêśæ I
Teoretyczne podstawy modelu pedagogii zawartej
w przekazie
biblijnym
1. Pojêciowe i kategorialne ustalEniA modelu pedagogii 33
1.1. Pedagogia a pedagogika 33
1.2. Fenomen wychowania w wielorakości jego nazw i definicji 39
1.3. Samowychowanie w relacji do wychowania 47
2. Pojêcie modelu, adekwatności i adekwatnego
modelu pedagogii 52
2.1. Wyjaśnienie pojêcia modelu 52
2.1.1. Model w znaczeniu podmiotowym 52
2.1.2. Model w znaczeniu przedmiotowym 53
2.1.3. Inne określenia modelu 55
2.1.4. Model w teorii naukowej 57
2.1.5. Model w pedagogice i dydaktyce 58
2.2. Pojêcie adekwatności w zastosowaniu
do modelu pedagogii 60
2.3. Adekwatny model pedagogii – próba definicji w³asnej 63
3. Biblijne źród³a pedagogii 65
3.1. Pedagogia Bo¿a na przyk³adzie wybranych wydarzeñ
z dziejów Narodu Izraelskiego 65
3.1.1. Godnośæ osoby ludzkiej naczeln¹ zasad¹ pedagogii biblijnej 66
3.1.2. Bóg Wychowawc¹ swojego ludu 70
3.1.3. Lud wychowywany przez Boga 77
3.1.4. Pedagogia „czasu pustyni” 79
3.2. Ewangelie jako podstawowe świadectwo pedagogii Jezusa Chrystusa 83
3.2.1. Ewangelie i etapy ich powstania
84
3.2.2. Autorstwo, miejsce i czas powstania oraz adresaci Ewangelii 85
3.2.3. Osoba Jezusa w Ewangeliach 90
3.3. Pedagogia Jezusa w Ewangeliach – kontynuacj¹ Bo¿ej pedagogii bliskości
i obecności 94
3.3.1. Pedagogia Jezusa szczytem pedagogii Bo¿ej 94
3.3.2. Jezus Pedagogiem (Nauczycielem, Wychowawc¹, Mistrzem) 98
3.3.3. Elementy pedagogii w ziemskiej misji Chrystusa 104
Czêśæ II
Pedagogia Jezusa w świadectwach Ewangelistów
na przyk³adzie wybranych perykop
– analiza fenomenologiczno-hermeneutyczna
4. Pedagogia dialogu szanuj¹ca wolnośæ wychowanka
(„Bogaty m³odzieniec” Mt 19, 16-22) 115
4.1. Inicjatywa, odwaga i ryzyko jako szansa w³asnego rozwoju 117
4.1.1. Bogaty m³odzieniec na drodze w nieznane 117
4.2. Relacyjnośæ ludzkiego bytu ukierunkowana na wartości 123
4.2.1. Dialog warunkiem budowania relacji 125
4.2.2. Znaczenie relacji określanej jako spotkanie 132
4.3. Propozycja spe³nionego cz³owieczeñstwa: jej przyjêcie lub odrzucenie 139
4.3.1. Radykalizm w propozycji Jezusa 140
4.3.2. Obiektywny i pedagogiczny sens fenomenu „byæ dla drugiego” 143
5. Pedagogia relacji mistrz – uczeñ
(„Powo³anie pierwszych uczniów” Mk 1, 16-20) 147
5.1. Spotkanie w doświadczeniu cz³owieka 148
5.1.1. Nieoczekiwane wydarzenie nad Jeziorem Galilejskim 149
5.1.2. Fenomen spotkania i doświadczenia 151
5.1.3. Wychowawca wobec wychowanka 153
5.2. Osoba mistrza wezwaniem ku prawdziwym wartościom 155
5.2.1. Wyrazistośæ przekazu zawartego w propozycji Jezusa 155
5.2.2. Uczestnictwo w cz³owieczeñstwie wychowanka 163
5.2.3. Zaproszenie do wspólnej drogi 165
5.3. Odpowiedzialnośæ ucznia wobec propozycji mistrza 173
5.3.1. Pe³ne zaanga¿owanie siê rybaków wobec us³yszanego wezwania 173
6. Pedagogia drogi i towarzyszenia
(„Uczniowie z Emaus” £k 24, 13-35) 179
6.1. Doświadczenie drogi w samotności 181
6.1.1. Sens obiektywny fenomenu samotności 185
6.1.2. Wprowadzenie wychowanka w tajemnicê samotności 186
6.2. Postawa cz³owieka wobec w³asnego losu 188
6.2.1. Zawiedziona nadzieja Kleofasa i drugiego ucznia 189
6.2.2. Umiejêtnośæ refleksji nad wydarzeniami ¿ycia 195
6.3. Praca nad utracon¹ nadziej¹ cz³owieka 199
6.3.1. Doświadczenie i jego rozumienie 199
6.3.2. Towarzyszenie wychowankowi w rozumieniu jego doświadczenia 202
6.4. Odkrycie wartości osoby 204
6.4.1. Fenomen mi³ości jako odpowiedź serca na wzywaj¹c¹ wartośæ 206
6.4.2. Pedagogiczny sens fenomenu mi³ości 208
6.5. Rozpoznana obecnośæ towarzysza drogi 209
6.5.1. Odbudowanie utraconej nadziei 210
6.5.2. Odpowiedzialnośæ wychowawcy za nadziejê wychowanka 219
6.5.3. Odniesienie siê do Źród³a prawdy o cz³owieku 221
6.6. Refleksja nad wspólnie przebyt¹ drog¹ 223
7. Pedagogia pe³nej akceptacji cz³owieka jako osoby
(„Niewiasta cudzo³o¿na” J 8, 1-11) 229
7.1. Sytuacja odrzucenia i wykluczenia cz³owieka 230
7.2. Spojrzenie, które nie potêpia 237
7.2.1. Sens kryj¹cy siê w s³owach Jezusa 241
7.2.2. Pedagogiczny wymiar Jezusowej akceptacji cz³owieka 243
7.2.2.1. Godnośæ osoby ludzkiej 244
7.2.2.2. Podmiotowy wymiar osoby 246
7.2.2.3. Prawda o cz³owieku 249
7.3. Otwarta przestrzeñ nadziei nowego ¿ycia 252
7.3.1. Bogactwo sensów postawy Jezusa wobec cz³owieka 259
Czêśæ III
Model pedagogii wyprowadzony z tekstów
ewangelicznych –
uogólnienie wyników
analizy fenomenologiczno-hermeneutycznej
8. Uniwersalnośæ i elementy sk³adowe pedagogii Jezusa 269
8.1. Adekwatnośæ wyprowadzonego modelu pedagogii
Jezusa podstaw¹ jego uniwersalności 271
8.2. Budowanie relacji z wychowankiem warunkiem
zaistnienia prawdziwego spotkania 273
8.2.1. Intencjonalnośæ wychowywania cz³owieka 273
8.2.2. Umiejêtnośæ stawania siê uczestnikiem sytuacji wychowawczej
z ka¿dym cz³owiekiem 276
8.2.3. Wola wychowawcy gwarantem poznania osoby wychowanka 277
8.2.4. Projekt ¿ycia indywidualnego propozycj¹
w kontekście wolnego wyboru 282
8.3. Akceptacja wychowanka jako osoby i jego podmiotowe traktowanie 284
8.3.1. Akceptacja wychowanka ze wzglêdu na jego podmiotowośæ 285
8.3.2. Dzielenie siê bogactwem osobowości 286
8.3.3. Podmiotowe traktowanie wychowanka ws³uchiwaniem siê
w jego cz³owieczeñstwo 288
8.3.4. Umiejêtnośæ przyjmowania cz³owieka w odmienności jego zachowañ,
czyli postawa wychowawcy określona jako: „pomimo nawet”
i „stawanie w obronie drugiego” 291
8.4. Propozycja wolności i odpowiedzialności za rozwój cz³owieka 295
8.4.1. Dostosowanie siê do rytmu wychowanka 297
8.4.2. Uszanowanie indywidualnego czasu duchowego dojrzewania osoby 300
8.4.3. Aprobata dla decyzji wychowanka 301
8.5. Uczenie mi³ości wobec siebie, innych i Boga warunkiem
pomyślnego kszta³towania osoby wychowanka 303
8.5.1. Pozyskiwanie cz³owieka dla niego samego 303
8.5.2. Nowy horyzont postrzegania drugiego cz³owieka 305
8.5.3. Osoba Boga – Źród³o ludzkiego ¿ycia 306
Zakoñczenie 309
Bibliografia 319
