Przedmowa
5
Jak czytać tę książkę 7
1. Historyczne punkty zwrotne 9
Średniowieczna synteza 9
Nowa astronomia: spory wokół teorii Galileusza i Kopernika 16
Wszechświat mechanistyczny: Newton i deizm 28
Początki rodzaju ludzkiego: spór wokół teorii Darwina 34
Dalsze zalecane lektury 41
2. Religia: sprzymierzeniec czy wróg nauki? 44
Definicje religii: kilka wyjaśnień 45
Różne stanowiska w ramach poszczególnych religii: przypadek
chrześcijaństwa 48
Liberalny protestantyzm 48
Modernizm 53
Neoortodoksja 57
Ewangelikalizm 61
Modele wzajemnych relacji pomiędzy nauką i religią 65
Modele konfrontacyjne 66
Modele niekonfrontacyjne 72
Religia i rozwój nauk przyrodniczych 74
Konserwatyzm religii tradycyjnej 75
Światopogląd naukowy kwestionuje
tradycyjne poglądy religijne 76
Badanie przyrody to zgłębianie tajemnic Boga 77
Boski ład w przyrodzie 78
Dalsze zalecane lektury 79
3. Religia i filozofia nauki 81
Racjonalizm i empiryzm 82
Realizm i idealizm 88
Teza Duhema−Quine’a 95
Pozytywizm logiczny: Koło Wiedeńskie 100
Falsyfikacja: Karl Popper 106
Zmiana paradygmatu w nauce: Thomas S. Kuhn 112
Wiedza i przekonania: Michael Polanyi 116
Dalsze zalecane lektury 120
4. Nauka i filozofia religii 122
Filozoficzne argumenty za istnieniem Boga 123
Ontologiczny dowód na istnienie Boga Anzelma
z Canterbury 123
Pięć dróg Tomasza z Akwinu 127
Nauka i argumenty za istnieniem Boga 131
Argument kosmologiczny 131
Argument kalam 133
Argument teleologiczny 136
Działanie Boga w świecie 141
Deizm: Bóg działa poprzez prawa przyrody 141
Tomizm: Bóg działa poprzez przyczyny wtórne 142
Teologia procesu: Bóg działa drogą perswazji 144
Dalsze zalecane lektury 148
5. Stworzenie i nauka 151
Niektóre wątki doktryny stworzenia 152
Stworzenie: krótka analiza teologiczna 154
Trzy modele stworzenia 156
Emanacja 156
Budowla 157
Ekspresja artystyczna 158
Stworzenie i czas 159
Stworzenie i ekologia 161
Stworzenie i prawa przyrody 165
Dalsze zalecane lektury 171
6. Teologia naturalna: odkrywanie Boga w przyrodzie 173
Zastrzeżenia wobec teologii naturalnej 173
Zastrzeżenia natury teologicznej 174
Zastrzeżenia natury filozoficznej 179
Trzy ujęcia teologii naturalnej 182
Argument z rozumu 182
Argument z porządku świata 183
Argument z piękna przyrody 184
Teologia naturalna i objawiona 188
Dalsze zalecane lektury 192
7. Modele i analogie w nauce i w religii 194
Modele w naukach przyrodniczych 195
Analogia, metafora i religia 201
Ambiwalentność analogii: przypadki analogii w nauce i w religii 210
Analogia doboru naturalnego 210
Analogia Boga, który jest Ojcem 214
Modele, analogie i metafory w nauce i w religii: porównanie 218
Pojęcie komplementarności 221
Komplementarność w teorii kwantów 222
Komplementarność w teologii 225
Dalsze zalecane lektury 233
8. Zagadnienia z dziedziny nauki i religii 235
Fizyka i kosmologia 236
Wielki Wybuch 238
Zasada antropiczna 240
Biologia 247
Karol Darwin (1809−1882) 248
Neodarwinizm: Richard Dawkins 252
Ewolucjonizm teistyczny 255
Psychologia 257
Ludwig Feuerbach (1804−1872) 257
William James (1842−1910) 262
Zygmunt Freud (1856−1939) 266
Dalsze zalecane lektury 272
9. Nauka i religia: przykłady powiązań 274
Ian G. Barbour (ur. 1923) 275
Charles A. Coulson (1910−1974) 279
Wolfhart Pannenberg (ur. 1928) 282
Arthur R. Peacocke (ur. 1024) 286
John Polkinghorne (ur. 1930) 290
Pierre Teilhard de Chardin (1881−1955) 293
Thomas F. Torrance (ur. 1913) 298
Zakończenie 303
Dalsze zalecane lektury 303
Bibliografia 305
Indeks 315