Wprowadzenie 7
Część I
TEORETYCZNE KONTEKSTY EDUKACJI KREATYWNEJ
1. Twórczość 15
1.1. Fenomen twórczości 15
1.1.A. Dzieło 16
1.1.B. Osobowość twórcza 18
1.1.C. Psychologiczne koncepcje procesu twórczego – klasyka 21
1.1.D. Nieklasyczne koncepcje twórczości 25
1.2. Teoria twórczości A. Nalaskowskiego 29
1.2.A. Twórczość jako wybór 29
1.2.B. Miejsce twórczości w rozwoju człowieka 31
1.2.C. Społeczne uwarunkowania twórczości 37
1.2.D. Aplikacje edukacyjne 39
2. Edukacja kreatywna 42
2.1. Kształcenie ku twórczości 44
2.2. Szkoła kreatywna – warunki 51
2.2.A. Świadomość twórczości 52
2.2.B. Rola tworzywa 53
2.2.C. Określenie – niedogmatyczne – konieczności 55
2.2.D. Stawianie wyzwań 57
2.2.E. Miejsce spotkania z człowiekiem 58
3. Teorie i praktyki eksperymentów szkolnych 61
3.1. Eksperymenty szkolne początku XX wieku 61
3.2. Uwikłanie edukacji w ideologie (propozycja L. Kohlberga i R. Mayer) 63
3.2.A. Ideologia romantyczna 64
3.2.B. Ideologia transmisji kulturowej 66
3.2.C. Ideologia progresywna 68
3.3. Racjonalność adaptacyjna i emancypacyjna – ujęcie R. Kwaśnicy 70
3.4. Od doktryny edukacji adaptacyjnej do krytyczno-kreatywnej
– ujęcie T. Lewowickiego 74
Część II
EDUKACJA KREATYWNA – STUDIA I KONFRONTACJE
1. Założenia metodologiczne prowadzonych metaanaliz 81
1.1. Kategorie analityczne (konfrontacyjne) zastosowane w pracy 83
1.2. Przedmiot badań 91
2. Stawianie wyzwań 96
2.1. Uwarunkowania rozwoju ucznia w świetle ideologii edukacyjnych 97
2.2. Tworzenie warunków rozwojowych w rozważanych koncepcjach
szkolnych 103
2.3. Wspólne dążenia 131
3. Między wolnością a koniecznością 142
3.1. Idea wolności w edukacji a idea twórczości 142
3.2. Urzeczywistnianie idei wolności w wybranych koncepcjach
szkolnych 149
3.3. W poszukiwaniu złotego środka... – ku idei szkoły kreatywnej 177
4. Tworzywo edukacji 187
4.1. Sposoby kreowania programu szkolnego 187
4.2. Kreatywne metody (techniki) pracy 195
4.3. Program szkolny w wybranych koncepcjach 196
4.4. Program a idea szkoły kreatywnej 213
5. Standard i ewaluacja osiągnięć szkolnych dziecka 218
5.1. Budowanie standardu edukacyjnego 218
5.2. Sposoby wyznaczania edukacyjnego standardu oraz ewaluacji
osiągnięć ucznia w rozważanych koncepcjach 222
5.3. Rola standardu i ewaluacji w kształtowaniu niezależności ucznia 233
6. Spotkanie z człowiekiem 236
6.1. Możliwości indywidualizacji kształcenia 236
6.2. Indywidualizacja w praktyce edukacyjnej 241
6.3. Rola nauczyciela w perspektywie ideologii edukacyjnych 257
6.4. Zdania stawiane nauczycielowi przez twórców rozważanych
koncepcji szkolnych 264
6.5. Warunki kreatywnej mocy spotkania 285
7. Edukacja kreatywna: propozycja na dzisiaj 291
Bibliografia 298