Pierwszy List św. Jana Apostoła pozostawał we wczesnych wiekach chrześcijaństwa trochę w cieniu Ewangelii, Dziejów Apostolskich, Listów św. Pawła Apostoła i Apokalipsy. Potrzeba było czasu i wysiłku, aby w piśmie o tak skomplikowanej strukturze językowej i tak wielu wątkach tematycznych, dostrzec (i ukazać) wyjątkowo bogate treści teologiczne i ascetyczne.
Praca ks. Waldemara Turka jest w pierwszym rzędzie próbą odpowiedzi na pytanie jak wczesnochrześcijańscy autorzy łacińscy (głównie św. Augustyn, Pseudo-Hilary z Arles, św. Beda Czcigodny), interpretowali Janowe słowa o Bogu, który "jest światłością, a nie ma w Nim żadnej ciemności" (1 J 1,5), oraz jakie wyciągali wnioski z nauki "o nowym przykazaniu, które prawdziwie jest w Nim i w nas, ponieważ ciemności ustępują, a jaśnieje już prawdziwa światłość" (1 J 2,8)? Autor zastanawia się także, co w praktyce oznacza podstawowe dla chrześcijan określenie - "Bóg jest miłością" (1 J 4,8) i "Kto trwa w miłości" (1 J 4,16)?
Zaskakująco aktualne i pożyteczne dla współczesnego czytelnika są bez wątpienia teksty patrystyczne nawiązujące do Pierwszego Listu św. Jana Apostoła, zawierające nie tylko rozważania teoretyczne, ale i wskazania o charakterze duchowym.
WSTĘP 7
Rozdział 1
"TO WAM OZNAJMIAMY, CO BYŁO OD POCZĄTKU” (1 J 1, 1) 15
1.1. Autor, gatunek literacki i struktura Prima Ioannis 15
1.2. Recepcja Prima Ioannis w chrześcijańskiej literaturze greckiej
dwóch pierwszych wieków 22
1.3. Wersja Prima Ioannis czytana w pierwszych wiekach chrześcijaństwa 26
1.4. Starożytni autorzy łacińscy komentujący Prima Ioannis 31
1.4.1. Św. Augustyn: Homilie na Pierwszy List św. Jana 33
1.4.2. Pseudo-Hilary z Arles: Komentarz do siedmiu Listów katolickich 38
1.4.3. Św. Beda Czcigodny: Komentarz do siedmiu Listów katolickich 42
Rozdział 2
"BÓG JEST ŚWIATŁOŚCIĄ” (1 J 1, 5) 47
2.1. "Co ujrzeliśmy własnymi oczami” (1 J 1, 1) 47
2.2. "Bóg jest światłością” (1 J 1, 5) 52
2.3. "Chodzimy w ciemności” (1 J 1, 6) 59
2.4. "Jeżeli wyznajemy nasze grzechy” (1 J 1, 9) 65
2.5. "Mamy rzecznika u Ojca” (1 J 2, 1) 69
2.6. "Po tym właśnie poznajemy, że jesteśmy w Nim” (1 J 2, 6) 77
2.7. "Ciemności ustępują” (1 J 2, 8) 80
2.8. "Pożądliwość ciała, pożądliwość oczu i pycha tego życia” (1 J 2, 16) 85
2.9. "Dzieci, jest już ostatnia godzina” (1 J 2, 18) 88
Rozdział 3
"JESTEŚMY DZIEĆMI BOŻYMI” (1 J 3, 2) 96
3.1. "Zostaliśmy nazwani dziećmi Bożymi” (1 J 3, 1) 96
3.2. "Będziemy do Niego podobni” (1 J 3, 2) 103
3.3. "Kto pokłada w Nim tę nadzieję” (1 J 3, 3) 110
3.4. "Ktokolwiek narodził się z Boga, nie grzeszy” (1 J 3, 9) 122
3.5. "O co prosić będziemy, otrzymamy od Niego” (1 J 3, 22) 132
Rozdział 4
"KTO TRWA W MIŁOŚCI, TRWA W BOGU” (1 J 4, 16) 143
4.1. "Bóg jest miłością” (1 J 4, 8) 143
4.2. "W miłości nie ma lęku” (1 J 4, 18) 153
4.3. "Każdy, kto wierzy, że Jezus jest Mesjaszem, z Boga się narodził” (1 J 5, 1) 164
4.4. "Grzech, który sprowadza śmierć” (1 J 5, 16) 173
ZAKOŃCZENIE 178
BIBLIOGRAFIA 184
1. Źródła 184
1.1. Biblijne 184
1.2. Patrystyczne 184
2. Opracowania ogólne 186
3. Opracowania szczegółowe 187
WYKAZ SKRÓTÓW 194
INDEKS BIBLIJNY 195
INDEKS TEMATYCZNY 198