PRZEDMOWA 11
WPROWADZENIE 15
1. JAKA EKLEZJOLOGIA? ZADANIE, METODA I BUDOWA TRAKTATU O KOŚCIELE 21
1.1. Apologetyka i jej obrona Kościoła 22
1.2. Eklezjologia dogmatyczna i jej metody 29
1.3. Eklezjologia fundamentalna jako uwiarygodnienie Kościoła 30
1.4. W kierunku eklezjologii integralnej 32
2. ZAGADNIENIA EKLEZJOLOGICZNE 37
2.1. Trudności i szanse 38
2.1.1. Kontekst społeczno-polityczny 39
2.1.2. Kontekst ekumeniczny i międzyreligijny 42
2.1.3. Kontekst historyczno-kościelny 45
2.2. Konieczność wiary w Kościół 48
2.2.1. Kościół jako podmiot wiary 50
2.2.2. Kościół jako przedmiot wiary 51
2.2.3. Kościelność wiary i jej kościelna interpretacja 54
3. IZRAEL - WYBRANY LUD PRZYMIERZA JAHWE 55
3.1. Historyczno-religijne początki Izraela 56
3.2. Izrael jako lud Przymierza 58
3.3. Funkcja pośrednictwa Izraela 62
3.4. Lud Boży - pośrednik i reprezentant zbawienia 62
4. KAHAL IZRAELA KOŚCIOŁEM CHRYSTUSA? 64
4.1. Świątynia Jerozolimska 64
4.2. Synagoga i jej funkcje 67
4.3. Kult świątynny a kult rabinacki 69
4.4. Rozłam wśród Żydów 71
4.5. Żydzi, którzy nie uznali w Jezusie Mesjasza 75
5. BIBLIJNA GENEZA I NATURA KOŚCIOŁA 82
5.1. Kościół w zbawczym planie Boga Ojca 83
5.2. Konstytuowanie się ludu Bożego 85
5.3. "Reszta" przez łaskę 87
5.4. Kościół Syna Bożego - lud Boży Nowego Przymierza 90
5.4.1. Ziemski Jezus i Jego akty eklezjotwórcze 91
5.4.2. Jezusowe wezwanie do naśladowania: uczniowie i uczennice 94
5.4.3. Słowa, czyny i cuda Jezusa 96
5.4.4. Dwunastu 97
5.4.5. Szymon Piotr i jego prymacjalny status 100
5.4.6. Ostatnia Wieczerza 102
5.4.6. Tajemnica Krzyża 106
5.4.7. Męka i śmierć Jezusa 109
5.4.8. Zmartwychwstanie 112
5.4.9. Duch Święty inicjuje zbawczą misję Kościoła 116
5.4.10. Wymiar eschatyczny 120
5.5. Królestwo Boże a Kościół 122
5.5.1. Idea Królestwa Jhwh w Starym Testamencie 122
5.5.2. Jezus a Królestwo Boże 124
5.5.3. Kościół to "już" i "jeszcze nie" Królestwo Boże 128
5.6. Eklezjologia nowotestamentalna 130
5.6.1. Biblijno-teologiczne pojęcia Kościoła 131
5.6.1.1. Lud Boży 132
5.6.1.2. Ciało Chrystusa 134
5.6.1.3. Świątynia Ducha Świętego 136
5.6.1.4. Dom Boży 137
5.6.1.5. Wspólnota 139
5.6.2. Kościół w biblijnych symbolach 141
5.6.2.1. Łódź - tęsknić za bezkresem 141
5.6.2.2. Owczarnia - podążać za pasterzem 143
5.6.2.3. Drzewo oliwne - przynosić owoce 144
5.6.2.4. Winnica (rola uprawna) - pić wino radości 146
5.6.2.5. Budowla (świątynia) - wznosić miasto na skale 148
5.6.2.6. Oblubienica - ulec miłości 149
5.6.2.7. Wędrowiec - nie ustawać w pielgrzymowaniu 150
6. RYS HISTORYCZNO-DOGMATYCZNY ROZWOJU MYŚLI O KOŚCIELE 153
6.1. Charyzmatyczna struktura pierwszych stuleci 155
6.1.1. Ramy historyczne 156
6.1.2. Miejsca kościelnej samoświadomości 158
6.1.2.1. Służba Boża 158
6.1.2.2. Przepowiadanie 159
6.1.2.3. Intelektualne spory 162
6.1.2.4. Monastycyzm jako cenobityzm i anachoretyzm 166
6.2. Kościół jako cesarstwo Boże we wczesnym średniowieczu (V-X w.) 169
6.3. Między regnum a sacerdotium: reformy gregoriańskie (XI-XII w.) 175
6.4. Kościół hierarchów czy charyzmatyków? (XIII w.) 179
6.5. Między instytucjonalizmem a koncyliaryzmem jesieni średniowiecza 181
6.6. "Kościół niewidzialny" w postulatach reformacyjnych 185
6.7. Societas perfecta: Sobór Trydencki (1545-1563) 190
6.8. Kościół "narodowy" w dobie deizmu i oświeceniowego absolutyzmu 192
6.9. Rozwój teologicznej nauki o Kościele w XIX wieku 195
6.10. Przełom w eklezjologii instytucjonalnej: Vaticanum I (1869-1870 197
6.11. Lud Boży czy communio? Drugi Sobór Watykański (1962-1965) 199
7. EKLEZJOLOGIA SYSTEMATYCZNA 205
7.1. Co to jest Kościół? 205
7.1.1. Kościół: wspólnota wierzących w Trójcy Świętej 208
7.1.2. Kościół: dar i wyzwanie 210
7.1.3. Kościół: Bosko-ludzka rzeczywistość 214
7.2. Teologiczne kategorie Kościoła 216
7.2.1. Lud Boży - równość w różnorodności 217
7.2.2. Mistyczne Ciało Chrystusa - jedność w wielości 221
7.2.3. Świątynia Ducha Świętego - bogactwo charyzmatów dla wspólnego dobra 225
7.2.4. Dom Boży - porządek urzędu, liturgii i doktryny 229
7.2.5. Communio - łączność Boga z człowiekiem i ludzi między sobą 232
7.2.6. Sakrament zbawienia - widzialny znak niewidzialnej skutecznej łaski 234
7.2.6.1. Geneza pojęcia sakramentu w Nowym Testamencie 235
7.2.6.2. Chrystus - Prasakrament 236
7.2.6.3. Kościół - sakrament podstawowy 237
7.2.6.4. Kościół jako znak stworzenia, odkupienia i dopełnienia 239
7.2.6.5. Kościół - powszechny sakrament zbawienia 240
7.2.7. Kościół - sakrament Ducha Świętego 242
7.3. Zasadnicze urzeczywistnianie się Kościoła 245
7.3.1. Cały Kościół jako podmiot 246
7.3.2. Charyzmat i urząd 247
7.3.3. Urząd ordynacji 250
7.3.4. Urząd Nauczycielski Kościoła 254
7.3.5. Struktura hierarchiczna 256
7.3.5.1. Następca św. Piotra 258
7.3.5.1.1. Prymat 260
7.3.5.1.2. Nieomylność 268
7.3.5.2. Biskup - pasterz diecezji 271
7.3.5.3. Prezbiter 274
7.3.5.4. Diakon 282
7.3.5.5. Wierni świeccy 284
7.3.6. Potrójne urzeczywistnianie się w wielości kościelnych działań. 290
7.3.6.1. Przepowiadanie i świadectwo (martyria) 292
7.3.6.2. Służba Boża, sakramenty i modlitwa (leiturgia) 294
7.3.6.3. Służba miłości oraz wspólnota (diakonia) 294
7.4. Znamiona Kościoła 295
7.4.1. Jedność 296
7.4.1.1. Jedność miłości 298
7.4.1.2. Jedność konfesyjna 299
7.4.1.3. Jedność międzywyznaniowa 300
7.4.1.4. Judaizm a Kościół w dialogu 303
7.4.1.5. Religie niechrześcijańskie a chrześcijaństwo 308
7.4.1.6. Służba dla jedności Kościoła 310
7.4.2. Świętość 315
7.4.2.1. Świętość i grzech w Kościele 317
7.4.2.2. Niezniszczalność i nieomylność Kościoła 320
7.4.2.3. Realizacja świętości 321
7.4.2.4. Wspólnota ze świętymi 322
7.4.3. Katolickość 323
7.4.3.1. Powszechność Królestwa Bożego w Starym Testamencie 323
7.4.3.2. Powszechność Kościoła w nauczaniu Jezusa 324
7.4.3.3. Ewolucja rozumienia powszechności w ciągu dziejów Kościoła 324
7.4.3.4. Wiara w Boga jako podstawa katolickości 327
7.4.3.5. Katolickość jako całość i pełnia 328
7.4.3.6. Misja jako urzeczywistnianie katolickości 331
7.4.3.7. Przynależność do Kościoła rzymskokatolickiego 335
7.4.3.8. Poza Kościołem nie ma zbawienia? 337
7.4.4. Apostolskość 344
7.4.4.1. Apostolskość jako historyczna instancja prawomocności. 345
7.4.4.2. Urząd Apostoła i apostolskie posłannictwo 346
7.4.4.3. Instytucje apostolskości 348
7.4.4.4. Apostolska sukcesja biskupów 349
7.4.5. Maryjność 351
7.4.5.1. Jezus i kobiety 352
7.4.5.2. Dowartościowanie kobiecości w świecie i w Kościele 355
7.4.5.3. Maryja jako piękna figura Kościoła 357
7.4.5.4. Zasada Piotrowa i zasada Maryjna 361
7.5. Zasadnicze postacie Kościoła. Wzrastające communio 363
7.5.1. Kościół powszechny 364
7.5.2. Kościół powszechny a jego Kościoły partykularne 366
7.5.3. Kościół jako wspólnota Kościołów i kościelnych wspólnot 373
7.5.4. Różne formy wspólnot. Objawiająca się komunia 376
7.5.4.1. Wczesnokościelna wspólnota domowa 378
7.5.4.2. Monastyczna wspólnota osobowa pierwszych wieków 379
7.5.4.3. Bazowe wspólnoty latynoamerykańskie 380
7.5.4.4. Małe wspólnoty afrykańskie 382
7.5.4.5. Małe wspólnoty w Azji 383
7.5.4.6. Rodzina jako Kościół domowy 385
7.5.4.7. Parafia 388
7.5.4.8. Diecezja 395
7.5.4.9. Nowe ruchy i wspólnoty kościelnej odnowy 399
7.5.4.10. Zakony i wspólnoty życia konsekrowanego: dar czystości, ubóstwa i posłuszeństwa 404
WYKAZ SKRÓTÓW 410
BIBLIOGRAFIA 413
INDEKS NAZWISK 424
