Przedmowa 5
Wstęp 8
Podziękowania 13
Instrukcja obsługi tej książki 15
ROZDZIAŁ PIERWSZY
STOSUNKI RODZICE–DZIECKO 17
1. "Postanowiliśmy kupić dziecko” 21
2. Nadużywanie dziadków 22
3. Zabieranie dziecka na plac zabaw i zostawianie go samego podczas zabawy 24
4. Kiedy mama i tata wracają do domu, natychmiast zastanawiają się, co trzeba zrobić 25
5. Otwieranie drzwi sypialni dziecka bez pukania 27
6. Niezwracanie uwagi na język 28
7. Brak szacunku dla dziecka przez wzgląd na to, kim jest 30
8. Obciążanie dziecka naszymi oczekiwaniami 32
9. Pytanie: kogo bardziej kochasz, mamę czy tatę? 33
10. Proszenie dziecka o całuski lub nawet wymaganie ich 35
11. Dawanie dziecku wszystkiego i od razu 37
12. Nadanie dziecku dziwnego imienia 39
13. Obwinianie dziecka za to, że bawi się genitaliami 42
14. Niemówienie dziecku, że mu wybaczyliśmy 43
15. Uprawianie seksu w pokoju, w którym przebywa dziecko 45
16. Dziwienie się, że dziecko rozkłada swoje zabawki na ziemi i zostawia je w "nieładzie” 46
17. Negatywne osądzanie dziecka 48
18. Znajomi i krewni chcą brać dziecko na ręce 50
19. Dzieci śpią z dziadkami 52
20. Czy dziecko może spać w łóżku rodziców? 54
21. Uspokajanie noworodka "na siłę” 56
22. Nieobecny tata 58
23. Tata nie zostawia poza domem trosk związanych z pracą 61
24. Uśmiech jest nieobecny na naszych często pochmurnych twarzach 63
25. Lekceważenie faktu, że dziecko może szybko mieć "sympatię” 64
26. Interpretowanie jako obojętności braku powitania ze strony dziecka po długiej nieobecności 66
27. Przerywanie dziecku zajęcia bez zapowiedzi 68
28. Opiekunka staje się mamą. 69
29. Rodzina jedzie na wakacje, a tata zostaje w domu 71
30. Mama jest nieobecna 72
31. Zatracenie się w pracy i zepchnięcie dziecka na drugi plan 74
32. Przewrażliwiona matka 75
33. Częste posługiwanie się przekleństwami. 77
34. Niedocenianie wyników, które dziecko osiągnęło, bardzo się starając 79
35. Nieodprowadzanie dziecka do snu poprzez czytanie bajek 80
36. Brak starania o to, aby zapewnić dziecku intensywne pozytywne emocje. 83
37. Unikanie wyjść sam na sam z dzieckiem. 84
38. Niepopieranie dziecka, kiedy domaga się, żeby został "ukarany” przedmiot, który zrobił mu krzywdę. 86
39. Nierozumienie, że dziecko pragnie uczestniczyć w rodzinnych dyskusjach. 87
40. Nieokazywanie dziecku czułości 89
41. Nierozumienie, że dziecko ma inną percepcję czasu niż dorośli. 90
42. Niewierzenie dziecku i uważanie go za kłamcę. 92
43. Niewyznaczenie dziecku obowiązków w domu. 94
44. Niedawanie dziecku kieszonkowego. 95
45. Ciągły brak czasu, nadmiar różnych zajęć 97
46. Niezostawianie dziecka samego na chwilę, kiedy płacze, ale natychmiastowe biegnięcie do niego. 98
47. Niezapoznanie dziecka z miejscem pracy mamy i/lub taty. 101
48. Niezwracanie należytej uwagi na słowa, jakimi się posługujemy 103
49. Niejedzenie razem posiłków. 105
50. Nierozmawianie z dzieckiem o śmierci. 106
51. Nierozmawianie z dzieckiem sam na sam . 109
52. Nieuczestniczenie z przyczyn zawodowych w przedstawieniu
lub wystawie, w których dziecko bierze udział, mimo że mu to obiecaliśmy. 110
53. Nierozumienie wielkiego pedagogicznego znaczenia zabawy. 112
54. Nieprzyznawanie się do błędów i nieprzepraszanie za nie dziecka 114
55. Zapominanie o urodzinach lub imieninach dziecka 116
56. Niekarcenie publicznie dziecka, które zrobiło coś złego, o czym wiedzą inni członkowie rodziny 118
57. Natychmiastowe upominanie dziecka. 119
58. Niestawianie wymagań 121
59. Brak umiejętności słuchania. 122
60. Poczucie winy, kiedy towarzyszą nam dwuznaczne uczucia wobec dziecka 124
61. Niedzwonienie do dziecka, kiedy przeżywa trudne chwile. 126
62. Niedotrzymywanie danego słowa 128
63. Niewracanie wieczorem do domu o przystępnych dla
dziecka godzinach lub natychmiastowe wychodzenie ponownie. 129
64. Nieanalizowanie dokładnie treści kursów wychowania seksualnego. 131
65. Mędrkowanie i niesłuchanie dziecka. 134
66. Pedofilia w rodzinie 135
67. Bicie dziecka 138
68. Trzymanie dziecka w ramionach jak worek 141
69. Karać dziecko czy go nie karać? 143
70. Brak wyjaśniania dzieciom, że nieobecność rodzica jest uzasadniona i tymczasowa. 145
71. Robienie dziecku wyrzutów, czasem w wielkiej złości, za to, że psuje przedmioty w domu 146
72. Jeśli rodzice są dwujęzyczni, niemówienie do dziecka w obu językach. 148
73. Odpowiadanie zamiast dziecka 150
74. Niedocenianie znaczenia, jakie ma dla dziecka konkretna zabawka lub maskotka 152
75. Czytanie pamiętnika należącego do dziecka 154
76. Traktowanie wszystkich dzieci w ten sam sposób. 156
ROZDZIAŁ DRUGI
STOSUNKI MIĘDZY RODZICAMI 159
77. Mama lub tata nie potwierdza decyzji drugiego rodzica 164
78. Wyrażanie przy dziecku negatywnego osądu na temat współmałżonka. 166
79. Niewprowadzanie w życie tego, co się mówi. 167
80. Nieokazywanie sobie nawzajem czułości w obecności dziecka. 169
81. Niewychodzenie czasami wieczorem we dwójkę dla chwili intymności. 170
82. Dziecko staje się przeszkodą w relacji rodziców. 172
83. Komunikacja pomiędzy rodzicami jest znikoma lub jej brak 173
84. "Powiedz to twojej matce” lub "Patrz, co zmajstrował twój syn” 177
85. Bicie żony lub partnerki 179
86. Wzajemne obwinianie się, jeśli coś złego stanie się dziecku. 180
ROZDZIAŁ TRZECI
ŻYWIENIE DZIECKA 183
87. Uwaga na witaminy i środki wzmacniające 186
88. Lizak w buzi–smoczek z miodem lub cukrem–próchnica butelkowa (baby bottle syndrome). 187
89. Podczas posiłku dziecko nie siedzi, a mama lub tata biega za nim z jedzeniem. 189
90. Podjadać: tak czy nie? 191
91. Jedzenie jako nagroda lub kara 192
92. Przygotowywanie oddzielnych posiłków dla dziecka bez medycznego uzasadnienia 194
93. Nieliczenie się z wartością kaloryczną drożdżówek, rogalików itp. 196
94. Posiłek staje się okazją do ciągłego upominania. 200
95. Oglądanie telewizji podczas jedzenia. 202
ROZDZIAŁ CZWARTY
TELEWIZJA, RODZINA I DZIECKO 205
96. Włączony telewizor podczas posiłków. 212
97. Lekceważenie wpływu, jaki dany program telewizyjny ma na nasze dziecko
(i nierozmawianie z nim o tym). 213
98. Przełączanie z jednego programu na drugi, kiedy ogląda się telewizję razem z dzieckiem 215
99. Dziecko włącza telewizor, choć nie wie, co jest emitowane
w danym momencie, i zaczyna oglądać przypadkowe programy 217
100. Dziecko nudzi się, więc włącza telewizor 219
101. Dziecko często ogląda ten sam program, a my je upominamy 221
102. Nieplanowanie wspólnych wieczorów poświęconych obejrzeniu ciekawego programu 222
103. Lekceważenie wpływu reklamy 224
104. Telewizor w pokoju dziecka 227
105. Myślenie, że filmy rysunkowe są zawsze dobre dla dziecka. 229
106. Nieużywanie magnetowidu lub odtwarzacza DVD . 232
ROZDZIAŁ PIĄTY
DZIECKO ORAZ NAUKA I SZKOŁA 235
107. Ograniczanie się do powtarzania dziecku, które się nie uczy: "Musisz się zabrać do pracy” 237
108. Dziecko robi zadanie przy włączonym telewizorze 238
109. Nieprzyzwyczajanie dziecka do stałych godzin przeznaczonych na naukę 240
110. Nierozumienie, że szkoła musi działać zgodnie z założeniami wychowawczymi rodziny. 242
111. Nieczytanie ani niepokazywanie się dziecku z książką w ręku 243
112. Nieutrzymywanie stałego kontaktu z nauczycielami 245
113. Granie w playstation, na komputerze lub oglądanie telewizji przed nauką 247
114. Nieodrabianie zadań w dniu, w którym zostały one zadane. 249
115. Uczenie się w miejscu, przez które przechodzą lub gdzie rozmawiają inni 250
116. Posyłanie dziecka do szkoły zbyt wcześnie 252
ROZDZIAŁ SZÓSTY
WYPADKI DOMOWE I NIE TYLKO 255
117. Nietrzymanie poza zasięgiem dzieci małych przedmiotów,
które mogą zostać połknięte lub wciągnięte przez nos 256
118. Zostawianie dziecka samego w wannie, żeby odebrać telefon lub otworzyć drzwi 257
119. Chodzenie po ulicy z dzieckiem idącym po zewnętrznej stronie chodnika 258
120. Wożenie dziecka na spacer w wózku po zatłoczonych ulicach. 258
121. Pozwalanie dziecku na samodzielne poruszanie się po ulicy. 259
122. Trzymanie dzieci w niebezpiecznych pozycjach w aucie 260
123. Niezważanie na to, gdzie są przechowywane środki czystości 261
124. Nietrzymanie lekarstw poza zasięgiem dzieci. 262
125. Zostawianie dziecka samego na przewijaku, stole,
kanapie lub w łóżeczku z opuszczonymi barierkami 262
126. Brak bramki przy schodach. 263
127. Mama odprowadza dziecko do szkoły i zostawia drugie, zwykle młodsze, samo w aucie. 264
ROZDZIAŁ SIÓDMY
DZIECKO I WYCHOWANIE KU WIERZE 267
128. Odkładanie chrztu zbyt długo 273
129. Niechodzenie na niedzielną Mszę podczas wakacji 275
130. Dziecko nigdy nie widzi swoich rodziców na modlitwie 276
131. Nieprzystępowanie do spowiedzi 278
132. Niechodzenie razem na niedzielną Mszę świętą, a tylko kazanie dziecku, aby chodziło samo 279
133. Niemówienie o Bogu lub mówienie zbyt mało. 281
134. Brak modlitwy przed posiłkami . 282
135. Nieprzygotowywanie się do wielkich świąt w roku: Bożego Narodzenia i Wielkanocy. 284
136. Uczynienie z Pierwszej Komunii głównie okazji do konsumpcji 286
Na zakończenie.
Kilka rad dla rodziców: to, czego nie należy robić. 288
Marek Babik
- doktor teologii, adiunkt na Wydziale Pedagogicznym WSFP "Ignatianum" w Krakowie, ojciec czworga dzieci
