Wstęp ..... 7

Rozdział I Charakterystyka procesu starzenia się człowieka ..... 11

1. Starość – opis zjawiska ..... 11

2. Pojęcie starości i teorie dotyczące przyczyn starzenia się ..... 11

3. Zmiany zachodzące w procesie starzenia się ..... 15

4. Zmiany w psychice i w procesach myślowych ..... 21

5. Wybrane choroby wieku starszego ..... 25

6. Najczęstsze problemy duchowe osób starszych ..... 30

Rozdział II Ludzie w podeszłym wieku w Piśmie Świętym i nauce Kościoła ..... 43

1. Leciwość w Starym Testamencie ..... 43

2. Nowotestamentalne pojmowanie starości ..... 48

3. Wartość wieku starszego w nauczaniu Kościoła ..... 53

Rozdział III Działania prozdrowotne u osób starszych ..... 67

1. Pojęcie starości w kontekście zdrowia fizycznego ..... 67

2. Właściwe odżywianie w wieku senioralnym ..... 70

3. Aktywność ruchowa seniorów ..... 74

4. Rola dobrego snu w życiu seniora ..... 80

5. Życie bez nałogów ..... 83

6. Życie seksualne starszych ludzi ..... 88

Rozdział IV Sytuacja społeczna osób starszych ..... 93

1. Ludzie starsi w społeczeństwie ..... 93

2. Miejsce i rola ludzi starszych w rodzinie ..... 100

3. Aktywność społeczna i polityczna ludzi w podeszłym wieku ..... 109

4. Właściwe miejsce ludzi starszych w Kościele ..... 118

5. Duszpasterstwo ludzi w podeszłym wieku ..... 128

Rozdział V Wybrane płaszczyzny wspomagania osób starszych ..... 145

1. Sytuacja osób starszych w ramach pomocy społecznej ..... 145

2. Opieka długoterminowa nad osobami starszymi w Europie ..... 148

3. Pomoc osobom starszym w Polsce ..... 154

3.1. Wsparcie seniorów w ramach pomocy społecznej ..... 160

3.2. Usługi opiekuńcze ..... 168

3.3. Instytucje pomocy społecznej ..... 171

4. Pielęgnacja jako forma opieki nad osobami starszymi ..... 174

5. Aktywizacja osób starszych na przykładzie muzykoterapii i choreoterapii ..... 191

6. Postawy wobec starości ..... 205

Zakończenie ..... 209

Bibliografia ..... 211

Indeks osób ..... 225