W latach 1944-1989 Kościół katolicki w Polsce, nie po raz pierwszy w dziejach, chronił wartości religijne i narodowe, wychowywał kolejne pokolenia kapłanów i katolików świeckich - łączył nas, Polaków, w wierze oraz wierności określonym normom moralnym.
A przez samo swe istnienie usuwał negatywne skutki procesu sowietyzacji, któremu ulegaliśmy za sprawą narzędzi pozostających w gestii ówczesnego państwa. Państwem tym zarządzali zaś politycy komunistyczni, wzorujący się w swojej polityce wyznaniowej - szczególnie w pierwszym dziesięcioleciu po wojnie - na doświadczeniach bolszewickiej Rosji z lat 1918-1939. Powyższa prawda o wyjątkowym wpływie ludzi Kościoła na podtrzymywanie w narodzie ducha oporu wobec komunizmu jest widoczna przez pryzmat badań naukowych poświęconych relacjom państwo - Kościół, ale także poprzez biografie konkretnych osób - biskupów, kapłanów, zakonnic, zakonników, katolików świeckich.
(Jan Żaryn)
NOTATKA SŁUŻBOWA
W dniu 21.01 1989 r. o godz. 10.45 dokonałem oględzin zewnętrznych zwłok ks. S. Niedzielskiego, znajdujących się w pokoju plebanii przy u. Powązkowskiej w Warszawie.
Zwłoki leżały w pierwszym pokoju plebanii, wzdłuż ściany okiennej przy kaloryferze, ułożone na brzuchu i prawym boku. Głowa zwrócona była w stronę otwartej szafy wnękowej, w której znajdowała się bielizna.
Jan Żaryn
Niezłomni ludzie Kościoła katolickiego w drodze do Niepodległości (1945-1989). Próba syntezy ..... 9
Adam Dziurok
Człowiek nieugiętych zasad – bp Juliusz Bieniek wobec władz komunistycznych ..... 57
Dawid Golik, Filip Musiał
Ksiądz Władysław Gurgacz – niezłomny kapelan Polskiej Podziemnej Armii Niepodległościowców ..... 67
Józef Marecki
Pani niepodległa – siostra Szarytka Izabela Maria Zofia Łuszczkiewicz ..... 77
Mirosław Biełaszko
Ksiądz Zygmunt Kaczyński (1894-1953) – duchowny, polityk, redaktor ..... 95
Bartłomiej Noszczak
Boży szaleniec. Księdza Józefa Wójcika walka o prawa Kościoła w PRL (1958-1989) ..... 123
Piotr Łysakowski
Śmierć ks. Stefana Niedzielaka w dokumentach IPN i opiniach prasy PRL (1989) ..... 141
Zbigniew Branach
Tajemnica śmierci ks. Sylwestra Zycha ..... 161
Krzysztof Sychowicz
Przyjaciel Sługi Bożego – ks. Stanisław Suchowolec (1958-1989) ..... 175
Łucja Marek
Kapłan klasy robotniczej i inteligencji pracującej – ks. Kazimierz Jancarz (1947-1993) ..... 189
Wykaz skrótów ..... 201
Indeks osób ..... 205