Wstęp ..... 11
Rozdział I
ANALIZA LITERATURY PRZEDMIOTU
1. Analiza podstawowych pojęć ..... 17
1.1. Rodzina ..... 17
1.1.1. Geneza rodziny ..... 20
1.1.2. Funkcje rodziny ..... 21
1.1.3. Rodzina a wychowanie ..... 27
1.1.4. Struktura rodziny ..... 27
1.1.5. Społeczna rola rodziny ..... 29
1.2. Dziecko ..... 29
1.3. Wychowanie ..... 30
1.4. Opieka. ..... 35
1.5. Komunikacja interpersonalna ..... 36
1.5.1. Pojęcie relacji małżeńskiej ..... 38
1.5.2. Pojęcie relacji między rodzeństwem ..... 40
1.6. Dialog ..... 42
2. Analiza literatury ..... 47
2.1. Teologiczna interpretacja rodziny. ..... 47
2.2. Psychologiczna interpretacja rodziny ..... 52
2.3. Pedagogiczna interpretacja rodziny ..... 62
2.4. Socjologiczna interpretacja rodziny ..... 67
2.5. Rodzina jako środowisko wychowawcze. ..... 74
2.5.1. Strukturaśrodowiska wychowawczego ..... 75
2.5.2. Zadaniaśrodowiska wychowawczego ..... 76
2.5.3. Więź rodzinna podstawąśrodowiska wychowawczego ..... 78
2.5.3.1. Rolaśrodowiska wychowawczego ..... 79
2.5.3.2. Sposoby oddziaływańśrodowiska wychowawczego ..... 82
2.5.4. Obowiązkiśrodowiska wychowawczego ..... 84
2.5.5. Prawaśrodowiska wychowawczego ..... 87
2.5.6. Dialog w środowisku wychowawczym ..... 90
2.5.7. Klimatśrodowiska wychowawczego ..... 93
2.5.8. Kryzysśrodowiska wychowawczego ..... 95
Rozdział II
METODOLOGIA BADAŃ WŁASNYCH
1. Pojęcie nauki ..... 103
2. Pojęcie hipotezy ..... 104
3. Pojęcie zmiennych ..... 109
4. Skąd czerpiemy wiedzę ożyciu społecznym? ..... 112
5. Charakterystyka procesu badawczego ..... 118
6. Problematyka badań ..... 126
7. Analiza zastosowanych metod badawczych ..... 130
7.1. Ankieta ..... 137
7.2. Test niedokończonych zdań ..... 139
7.3. Wywiad ..... 140
8. Organizacja badań własnych ..... 145
9. Charakterystyka badanychśrodowisk ..... 150
9.1. Województwo małopolskie ..... 150
9.2. Województwo mazowieckie ..... 153
9.3. Województwo świętokrzyskie ..... 156
Rozdział III
KONIUNKTURA RODZINNA BADANYCH OSÓB
1. Klasyfikacjaśrodowiska rodzinnego badanych osób ..... 161
1.1. Rodzina pełna ..... 161
1.1.1. Struktura pełna ..... 162
1.2. Rodzina niepełna ..... 163
1.2.1. Struktura niepełna ..... 164
1.2.2. Komunikacja w rodzinie niepełnej ..... 168
2. Rodzina – formążycia społecznego ..... 172
2.1. Rodzina wielodzietna ..... 172
2.2. Rodzina mała ..... 175
3. Sytuacja rodzinna badanych środowisk ..... 181
4. Pochodzenie badanych osób ..... 186
5. Atmosfera badanych rodzin ..... 190
5.1. Rola matki i ojca ..... 193
5.2. Więzi rodzinne ..... 198
6. Sytuacja materialna i społeczno-bytowa badanych rodzin ..... 210
6.1. Wpływ globalizacji na rodzinę ..... 213
6.2. Ekonomia rodziny ..... 215
7. Warunki mieszkaniowe badanych osób ..... 224
8. Zainteresowania kulturalne badanych wspólnot ..... 226
9. Czynniki zewnętrzne zastępujące życie kulturalne rodziny ..... 229
9.1. Mass media ..... 229
9.2. Telewizja ..... 231
9.3. Gry komputerowe, Internet ..... 235
10. Funkcja kulturotwórcza rodziny ..... 237
10.1. Formy spędzania wakacji ..... 242
Rozdział IV
KOMUNIKACJA INTERPERSONALNA W RODZINIE
1. Socjologiczne teorie komunikacji ..... 252
2. Zarys teorii komunikacji ..... 254
3. Komunikacja interpersonalna ..... 258
3.1. Co to jest komunikacja interpersonalna? ..... 258
3.1.1. Model komunikacji Lasswella ..... 259
3.1.2. Model komunikacji Loockera ..... 260
3.2. Cele i znaczenie komunikacji interpersonalnej ..... 261
3.2.1. Zachowania ułatwiające komunikację interpersonalną ..... 261
3.2.1.1. Asertywność ..... 262
3.2.1.2. Empatia ..... 262
3.2.1.3. Negocjacja ..... 263
3.2.1.4. Perswazja ..... 264
3.2.2. Podstawy dobrej komunikacji ..... 265
3.3. Poziomy komunikowania ..... 271
4. Rodzaje przekazu treści komunikatu ..... 272
4.1. Typy, style i formy komunikacji ..... 273
4.1.1. Komunikacja werbalna ..... 277
4.1.2. Komunikacja niewerbalna ..... 279
4.1.2.1. Formy komunikacji niewerbalnej ..... 280
5. Znaczenie płci w komunikacji interpersonalnej ..... 282
6. Bariery komunikacyjne ..... 284
6.1. Błędy w komunikacji ..... 292
7. Komunikacja małżeńska ..... 299
7.1. Akceptacja siebie ..... 300
7.2. Konflikt w rodzinie ..... 302
7.2.1. Konfl ikt intrapersonalny ..... 304
7.2.2. Konfl ikt interpersonalny ..... 305
7.3.1. Sposoby rozwiązywania konfl iktów ..... 306
8. Komunikacja a inne dyscypliny naukowe ..... 311
9. Medialność komunikacji ..... 314
Rozdział V
METODY WYCHOWAWCZE STOSOWANE W RODZINACH BADANYCH OSÓB
1. Misja rodziców w procesie wychowania ..... 325
1.1. Struktura rodziny ..... 327
1.2. Kształcenie ..... 327
2. Relacje w rodzinie ..... 328
2.1. Dziecko ..... 333
2.2. Wpływ rodziny na osobowość dziecka ..... 333
2.2.1. Rola matki i rola ojca w procesie wychowania ..... 334
2.2.2. Macierzyństwo i ojcostwo ..... 336
3. Autorytet ..... 337
3.1. Gwiazdy filmowe ..... 338
3.2. Muzycy ..... 339
4. Wokół defi nicji wychowania ..... 344
4.1. Style wychowania ..... 349
4.2. Dynamizmy wychowawcze ..... 351
4.3. Metody wychowawcze ..... 352
4.3.1. Wokół definicjimetod wychowawczych ..... 353
4.3.2. Metody wychowania według H. Muszyńskiego ..... 366
4.3.3. Podziałmetod wychowawczych według E. Klawitter-Piotrowiak ..... 369
4.4. Współczesne koncepcje wychowania ..... 371
5. Wychowanie oczami respondentów ..... 371
Rozdział VI
DIALOG WYCHOWAWCZY PEŁNIĄ KOMUNIKACJI INTERPERSONALNEJ W RODZINIE
1. Wokół definicjidialogu ..... 379
1.1. Dialog a komunikacja ..... 380
1.2. Rodzaje dialogu ..... 381
1.2.1. Dialog sokratejski ..... 381
1.3. Pedagogika dialogu ..... 382
1.4. Dialog symetryczny ..... 383
1.5. Warunki zaistnienia dialogu ..... 384
1.5.1. Spotkanie formą dialogu ..... 384
2. Miejsce dialogu w rodzinie ..... 385
2.1. Najlepsze miejsce powodzenia dialogu wychowawczego ..... 392
2.2. Dialog w rodzinie patologicznej ..... 395
3. Rodzina i jej funkcja wychowawcza ..... 398
3.1. Zadania wychowawcze rodziny ..... 399
3.2. Proces wychowawczy ..... 401
3.2.1. Częstotliwość rozmów ..... 402
3.2.2. Tematyka rozmów ..... 406
3.2.3. Wspólne spożywanie posiłków ..... 411
3.2.4. Wzajemna akceptacja w dialogu ..... 414
4. Przeszkody wychowawcze ..... 418
5. Wychowawczy dialog w rodzinie ..... 419
6. Pozytywne i negatywne elementy egzystencji rodziny ..... 428
Zakończenie ..... 438
Wykaz skrótów ..... 443
Bibliografia ..... 445
Spis schematów ..... 468
Spis tabel ..... 469
Spis histogramów ..... 473
Aneks 1 ..... 475
Aneks 2 ..... 485
